آموزش الگو های هارمونیک در بازار معاملات
الگو های قیمت هارمونیک به الگوهایی گفته میشود که با استفاده از اعداد فیبوناچی برای نقاط بازگشت استفاده می شود و با این حرکت الگوهای هندسی را به سطح بالاتری می برند بنابراین قبل از اینکه ادامه این مقاله را مطالعه کنید پیشنهاد میشود حتما سری به مقاله آموزشی فیبوناچی بزنید و ابتدا این مبحث را یاد بگیرید تا خیلی راحت تر متوجه الگو های هارمونیک شوید .
بر خلاف سایر روش هایی که در تحلیل بازار انجام می شود ، الگوهای هارمونیک سعی در پیش بینی تحرکات آینده نمودار دارد .
حال بیایید به تعدادی از نمونه های الگوهای قیمت هارمونیک که در فارکس برای معاملات ارزی استفاده می شود نگاهی بی اندازیم .
الگو های معاملات هارمونیک به این اشاره دارد که روندها به مانند یک پدیده هارمونیک هستند ، بدین معنی که روند ها می توانند به امواج کوچک تر و بزرگ تری تقسیم شوند که ممکن است جهت قیمت را پیش بینی کنند .
الگو های معاملات هارمونیک کاملا به اعداد فیبوناچی که برای ایجاد اندیکاتور های تکنیکال استفاده می شود متکی می باشند .
ترتیب اعداد با ۰ و ۱ شروع می شود و این ترتیب با جمع کردن دو عدد بعد ادامه می یابد همانند :
۰ ، ۱ ، ۱ ، ۲ ، ۳ ، ۵ ، ۸ ، ۱۳ ، ۲۱ ، ۳۴ ، ۵۵ ، ۸۹ ، ۱۴۴ و …
این ترتیب اعداد را می توان به نسبت هایی تقسیم کرد که به عقیده عده ای از معامله گران ، این نسبت ها سرنخی از این است که به بازار مالی به کدام سو حرکت می کند .
الگو های گارتلی ، خفاش ، پروانه و خرچنگ محبوب ترین الگو های هارمونیک برای معامله گران تکنیکال می باشد .
هندسه و اعداد فیبوناچی
الگو معاملات هارمونیک ، الگوها و ریاضیات را به یک روش معاملاتی دقیق و مبتنی بر فرض این که الگوها خود را تکرار میکنند تبدیل می کند .
ریشه این روش ، نسبت اولیه یا برخی از مشتقات آن ( ۰.۶۱۸ یا ۱.۶۱۸ ) و نسبت های تکمیل کننده آن که عبارتند از :
۰.۳۸۲ ، ۰.۵۰ ، ۱.۴۱ ، ۲.۰ ، ۲.۲۴ ، ۲.۶۱۸ ، ۳.۱۴ و ۳.۶۱۸ می باشد .
نسبت اولیه تقریبا در تمامی طبیعت و ساختار های محیطی و همچنین ساخته های دست بشر یافت می شود .
از آنجا که الگو نسبت اولیه در طبیعت و جامعه تکرار می شود ، این نسبت نیز در بازار های مالی که تحت تاثیر محیط و جوامع هستند و افراد در آن معامله می کنند نیز مشاهده می شود (یعنی این این الگو ها مدام در بازارهای مالی و نمودار ها تکرار به وجود می آیند)
با یافتن الگو هایی که دارای طول و اندازه های مختلف هستند ، معامله گر میتواند نسبت های فیبوناچی را به الگو ها اعمال کند و طبق این الگو قادر خواهد بود که تحرکات آینده را پیش بینی کند . بخش اعظمی از این روش معامله به اسکات کارنی نسبت داده شده است ، گرچه افراد دیگری نیز در این روش مشارکت کرده اند و الگو ها و سطوحی را ارائه کرده اند که باعث بهتر شدن این عملکرد شده است .
مشکلات الگوی هارمونیک
الگو های قیمت بسیار دقیق میباشند و نیازمند این هستند که الگو تحرکات کامل را نشان بدهد تا این که بتوان با مشاهده این الگو ، بتوانیم نقطه بازگشت دقیق روند را متوجه شویم . یک معامله گر ممکن است غالبا الگویی را ببیند که مشابه به الگوی هارمونیک باشد ، اما ممکن است سطوح فیبوناچی در این الگو منطبق نباشند و بنابراین این الگو با توجه به اصول الگو های هارمونیک یک الگو ی غیر قابل اعتماد تلقی می شود ، اما این اتفاق نیز می تواند یک مزیت باشد به این معنی که معامله گر نیاز است صبور باشد و منتظر کامل شدن و شکل گیری الگو در نمودار باشد .
الگو های هارمونیک میزان دوام حرکات فعلی را اندازه گیری میکنند ، همچنین می توان از آنها برای جدا سازی نقاط معکوس نیز استفاده کرد .
مشکل کار هنگامی رخ می دهد که معامله گر یک موقعیت معاملاتی در ناحیه معکوس و بازگشت پیدا می کند اما این الگو شکل نمی گیرد . زمانی این مشکل اتفاق می افتد که تریدر در معامله ای گیر افتاده و روند معامله به سرعت بر خلاف جهت معاملاتی ، او ادامه پیدا می کند ، بنابراین همانند تمامی استراتژی های معاملاتی باید مشکلات و ریسک های این روش نیز کاملا کنترل شود .
به این نکته توجه داشته باشید که این الگو ها ممکن است در الگو های دیگر نیز تشکیل شوند ، همچنین امکان تشکیل شدن الگو های غیر هارمونیک در الگو های هارمونیک نیز امکان پذیر است .
این موارد می توانند برای مطمئن شدن از اثر بخشی و متوجه شدن نقاط ورود و خروج به معامله گر کمک کنند .
همچنین ممکن است چندین موج قیمت در یک موج هارمونیک وجود داشته باشند ( به عنوان مثال یک موج CD یا موج AB ) . قیمت ها دائما در حال چرخش می باشند بنابراین تمرکز بر روی بازه زمانی طولانی تر که معامله در آن انجام می شود مهم تر است .
قابلیت فراکتال بودن بازار این اجازه به معامله گران می دهد تا از این تئوری در کوچک ترین تا بزرگ ترین بازه های زمانی استفاده ببرند .
برای استفاده کردن از این روش ، معامله گر باید از یک پلتفرم معاملاتی که به او امکان ترسیم چندین الگوی فیبوناچی اصلاحی برای تخمین هر موج قیمت را فراهم می کند استفاده کند .
انواع الگو های هارمونیک
تعداد زیادی از الگو های هارمونیک وجود دارد . چهار مورد الگو وجود دارد که محبوب ترین الگو های هارمونیک نام گرفته اند . این چهار مورد عبارتند از : گارتلی ، پروانه ، خفاش و خرچنگ
الگوی گارتلی
الگوی گارتلی در ابتدا توسط اچ . ام گارتلی در کتابش به نام سود در بازار سرمایه معرفی و منتشر شد و سپس سطوح فیبوناچی توسط اسکات کارنی در کتابش به نام معامله گر هارمونیک به این الگو نیز اضافه شد .سطوحی که در بحث زیر به آنها اشاره شده از همین کتاب می باشند . در طول سالیان اخیر ، تعدادی از معامله گران نسبت های مرتبط دیگری را نیز معرفی کرده اند که در صورت لزوم ، به این موارد ذکر شده نیز اشاره خواهد شد .
الگوی صعودی اغلب در ابتدای روند مشاهده می شود و این حرکت نشانه این است که امواج اصلاحی در حال پایان می باشند و روند افزایش و رو به بالای سهم نقطه D را تشکیل می دهد .
معامله گران باید آگاه باشند که همه الگو ها ممکن است در چارچوب روند یا دامنه وسیع تری از روند قرار گرفته باشند .
نمودار اطلاعات زیادی به ما خواهد داد اما نحوه متوجه شدن نمودار به شرح زیر است . به این مثال الگوی صعودی توجه کنید :
قیمت از نقطه X به نقطه A افزایش پیدا می کند سپس طبق موج اصلاحی نقطه A ، به نقطه B می رسد و قیمت اصلاح می شود ، قیمت دوباره توسط خط BC افزایش پیدا می کند ۰.۳۸۲ تا ۰.۸۸۶ موج اصلاحی نقطه AB است . تحرک بعدی نمودار در نقطه CD است که یک الگوی کاهشی میباشد و امتداد آن ۱.۱۳ تا ۱.۶۱۸ نقطه ی AB است . ۰.۷۸۶ نقطه ی D موج اصلاحی XA است . تعداد زیادی از معامله گران به دنبال خط CD که ۱.۲۷ تا ۱.۶۱۸ خط AB امتداد دارد هستند . ناحیه نقطه D به عنوان ناحیه معکوس و بازگشت محتمل شناخته می شود و این همان ناحیه ای است که برای خرید های طولانی مدت می توان به آن ورود کرد . اگرچه صبر برای تایید این که قیمت انواع الگو های هارمونیک رو به افزایش توصیه می شود . معمولا محل حد ضرر در نقطه ای که کمی پایین تر از نقطه ای که به سهم ورود کرده ایم قرار دارد ، اما نکات دیگری از تاکتیک های حد ضرر در بخش های بعدی این مقاله اشاره خواهد شد .
برای متوجه شدن الگوی نزولی ، معامله گران معمولا نقطه D در نظر می گیرند و حد ضرر این مورد نیز کمی بالاتر از نقطه D قرار دارد .
تفاوتی که الگوی پروانه با الگوی گارتلی دارد این است که الگوی پروانه دارای نقطه D می باشد که تا فراتر از نقطه X امتداد پیدا کرده است .
الگوی صعودی پروانه الگوی نزولی پروانه
همینک ما به مثالی صعودی اشاره خواهیم داشت ، قیمت در نقطه A کاهش پیدا کرده ، موج صعودی AB ، موج اصلاحی ۰.۷۸۶ خط XA است ، خط BC که ۰.۳۸۲ تا ۰.۸۸۶ است نیز موج اصلاحی AB می باشد . CD که از ۱.۶۱۸ تا ۲.۲۴ است امتداد AB می باشد ، همچنین نقطه D
1.27 نیز در امتداد موج XA می باشد .(یعنی با توجه به خطوط فیبوناچی نسبت 1.27 ، بالاتر از نقطه X قرار گرفته است)
نقطه D ناحیه انواع الگو های هارمونیک ای است که معامله گران فروش را در آن مدنظر می گیرند اما همیشه باید نشانه های نمایانگر کاهش قیمت را نیز مدنظر داشت .
نقطه حد ضرر کمی بالاتر از نقطه ورود به سهم قرار دارد .
در تمامی این الگوهایی که اشاره شد برخی از معامله گران به دنبال پیدا کردن نسبت هایی در بین نسبت هایی که اشاره شد هستند و برخی دیگر از معامله گران فقط به دنبال یکی از نسبت ها میاشند. طبق مثالی که در بالا مشاهده کردید موج CD
۱.۶۱۸ تا ۲.۲۴ نسبتی از AB است . تعدادی از معامله گران تنها به دنبال یافتن نسبت ۱.۶۱۸ یا ۲.۲۴ می باشند و سایر اعدادی که در بین این دو عدد خاص قرار دارند را مدنظر نمی گیرند .
الگوی خفاش تشابه زیادی با الگوی گارتلی دارد اما اندازه های آن با الگوی گارتلی تفاوت دارد .
به این الگوی صعودی خفاش توجه کنید :
یک افزایش قیمت توسط XA رخ داده است .
نقطه B
۰.۳۸۲ تا ۰.۵ نسبتی در امتداد موج XA است .
موج BC نسبتی ۰.۳۸۲ تا ۰.۸۸۶ از AB می باشد همچنین CD
۱.۶۱۸ تا ۲.۶۱۸ نسبتی در امتداد AB است . نقطه D
۰.۸۸۶ موج اصلاحی XA است و این نقطه ناحیه ای است که معامله گران از آن به عنوان فرصتی برای خرید عنوان می کنند . اگرچه معامله گران باید همیشه به نشانه هایی که حاکی از افزایش قیمت است را مدنظر داشته باشند .
حد ضرر این الگو کمی پایین تر از نقطه ای که نقطه خرید در آن قرار دارد جای دارد .
معامله گران برای الگو نزولی نقطه فروش در ناحیه نقطه D تحت نظر می گیرند و حد ضرر را نیز اندکی بالاتر از آن نقطه نیز تعیین می کنند .
اسکات کارنی الگوی خرچنگ را به عنوان یکی از دقیق ترین الگو های هارمونیک یاد می کند . دلیل این نظریه این است که این الگو نقاط معکوس و بازگشت را نزدیک به الگوی اعداد فیبوناچی به معامله گران اعلام می کند .
الگوی خرچنگ تشابه زیادی با الگوی پروانه دارد اما اندازه های آن با الگوی پروانه تفاوت دارد .
الگوی صعودیخرچنگ الگوی نزولی خرچنگ
طبق مثال الگوی صعودی ،
نقطه ی B
۰۳۸۲ تا ۰.۶۱۸ پولبکِ XA می باشد .
موج BC در ۰.۳۸۲ تا ۰.۸۸۶ از موج AB قرار دارد و همچنین CD در نسبت ۲.۶۱۸ تا ۳.۶۱۸ موج قرار دارد . نقطه D در ۱.۶۱۸ که امتداد موج XA است قرار دارد . در این نقطه موقعیت های خرید مدنظر معامله گران قرار می گیرد و حد ضرر آن نیز اندکی بالاتر از این نقطه مورد نظر قرار می گیرد .
معامله گران برای الگو نزولی نقطه فروش را در ناحیه نقطه D تحت نظر میگیرند و حد ضرر را نیز اندکی بالاتر از آن نقطه تعیین می کنند .
نقاط دقیق ورود به معاملات و حد ضرر ها
هر الگو نمایانگر نقاط معکوس و بازگشت میباشند و لزوما نشانگر نقاط دقیق انجام معامله نیستند بدین دلیل که نقطه D از دو تحلیل متفاوت شکل می گیرد . اگر تمامی سطوح پیش بینی شده در نزدیکی یکدیگر قرار داشته باشند معامله گر می تواند در آن موقعیت وارد معامله شود . در تایم فریم های بالاتر ، سطوح آن از ۵۰ پیپ یا بیشتر باهم فاصله دارند ، در این موقعیت باید منتظر به وجود آمدن تحرکات دیگری برای تایید حرکت قیمت در مسیری که معامله گر مدنظر دارد بود . همچنین این اتفاق را می توان از طریق یک اندیکاتور دیگر و یا تحت نظر دادن دقیقِ تحرکات قیمت نیز مشاهده کرد .
معاملات بر اساس الگوی هارمونیک یکی از روش های دقیق بر مبنای ریاضیات می باشد اگرچه برای تسلط و یادگیری کامل الگو ها شخص معامله گر نیازمند صبر ، تمرین و مطالعات فراوانی است . محاسبات اولیه ای که شخص انجام می دهد ابتدای راه است . تحرکات قیمتی که با اندازه گیری و محاسبات فرد مطابقت ندارد الگو را بی اعتبار می کند و ممکن باعث سردرگمی فرد معامله گر شود.
الگوهای گارتلی ، پروانه ، خفاش و خرچنگ شناخته شده ترین الگو های هارمونیک هستند و اکثر معامله گران به نشانه های حاکی از این الگو ها در نمودار هستند . نقاط ورود و خروج در نقاطی که نشان دهنده نقاط بازگشت و معکوس قرار دارد نیز مشخص می شود اما باید نشانه هایی که نمودار احتمال بازگشت قیمت را می دهد نیز توجه زیادی شود . نقاط حد ضرر در معاملات خرید معمولا پایین تر از نقطه ورود قرار گرفته و همچنین در معاملات فروش نقطه حد ضرر اندکی بالاتر از نقطه ورود قرار دارد .
الگو هارمونیک چیست ؛ آموزش کامل الگو هارمونیک
الگو هارمونیک چیست ؟؛ آموزش کامل الگو هارمونیک : اسکات ام. کارنی ، رئیس و بنیانگذار HarmonicTrader.com ، سیستمی را برای شناسایی الگوی قیمت و تکنیک های اندازه گیری مبتنی بر فیبوناچی معرفی کرده است که رویکرد تجارت الگو هارمونیک را درک می کند ، نامگذاری و شناسایی این الگوها عبارتند از:
- الگوی خفاش
- الگوی گارتلی
- الگوی خرچنگ
- الگوی پروانه
- الگوی کوسه
در این مقاله ، توضیح مفصلی در مورد موارد زیر خواهیم دید:
الگو هارمونیک چیست
نحوه تجارت با آن در فارکس
جدول نسبتهای مدلهای هارمونیک چیست؟
انواع الگوهای هارمونیک
الگوی گارتلی
ریشه های تجارت مدل های هارمونیک را می توان در مدل گارتلی جستجو کرد. مدل گارتلی ، همچنین به عنوان “222” شناخته می شود ، زیرا در صفحه 222 کتاب HM Gartley “درآمد در بازار سهام” وجود دارد.
الگو هارمونیک گارتلی شباهت زیادی به الگوی W صعودی یا نزولی M دارد و زمانی ظاهر می شود که قیمت روند صعودی یا نزولی را دنبال می کند اما نشانه های ضعف و اصلاح احتمالی را نشان می دهد.
سبک انواع الگو های هارمونیک های آرمان گرایانه گارتلی دارای ویژگی های زیر است:
- اصلاح AB باید 61.8٪ از حرکت XA باشد
- اصلاح BC باید 38.2٪ یا 88.6٪ حرکت AB باشد
- اگر اصلاح حرکت BC 38.2٪ حرکت AB باشد ، CD باید 127.2٪ حرکت BC باشد
- بنابراین ، اگر حرکت BC 88.6٪ حرکت AB باشد ، CD باید 161.8٪ حرکت BC باشد
- اصلاح CD باید 78.6٪ از حرکت XA باشد
- الگو هارمونیک گارتلی از نقطه D آغاز می شود. بازرگانان بسته به جهت الگو ، خرید یا فروش را در نقطه D انتخاب می کنند.
تجزیه و تحلیل فنی
الگو هارمونیک برای تعیین ریتم یا نبض بازار استفاده می شود ، سپس از فرصت های تجاری بهره برداری می شود. این رویدادهای بصری را برای ما فراهم می کند که تمایل دارند بارها و بارها تکرار شوند.
این روش فرض می کند که این الگوها یا چرخه های هارمونیک ، مانند بسیاری از الگوها و چرخه های دیگر زندگی ، خود را تکرار می کنند. نکته اصلی این است که این الگوهای معاملاتی را شناسایی کرده و بر اساس آنها مبادله ای را انجام دهید یا وارد معامله شوید ، بر این اساس که احتمال بالایی وجود دارد که همان حرکت تاریخی قیمت رخ دهد.
اگرچه این الگوها 100٪ دقیق نیستند ، اما مواضع از نظر تاریخی ثابت شده است. اگر این پارامترها به درستی تنظیم شوند ، شناسایی فرصت های قابل توجه با خطرات بسیار محدود امکان پذیر است.
نقاشی الگو هارمونیک در نمودار معاملاتی چگونه است؟
الگو هارمونیک کوسه همانطور که در تصویر زیر نشان داده شده مشخص شده و از نقاط نوسان 0 ، X ، A ، B ، C برای نام بردن اجزای محور استفاده می کند. گاهی اوقات به عنوان الگوی اکسترودر 5-0 شناخته می شود.
وجود آن در نمودار نشان می دهد که احتمال تغییر جهت قیمت در اطراف نقطه C که الگوی آن کامل است ، زیاد است.
در مثال زیر می توان نمونه ای از مدل کوسه را مشاهده کرد.
منبع: نمودار EURUSD – MetaTrader 5 (MT5) – الگوی کوسه نزولی
الگوی AB = CD
الگو هارمونیک AB = CD در معاملات هارمونیک یک ساختار قیمت 4 نقطه ای است که در آن بخش اولیه قیمت دوباره ترسیم می شود و یک حرکت ایزومتریک از تکمیل بازپرداخت را دنبال می کند.
در AB = CD ، BC یک اصلاح بین 61.8 – – 78.6 of از AB است ، با CD که پایه از 127.2 to به 161.8 ing (از نظر فاصله قیمت برابر است) گسترش می یابد.
در AB = CD ، پایه CD پسوند AB است بین 127.2٪ – 161.8٪.
الگوی خرچنگ
این نوع الگو هارمونیک معکوس قیمتی را ارائه می دهد که تقریبی آن چیزی است که اعداد فیبوناچی نشان می دهد.انواع الگو های هارمونیک
عناصر اصلی الگوی خرچنگ هارمونیک:
حرکت AB یک تغییر 0.618 از XA یا کمتر است
حرکت BC یک بهبود 38.2–88.6 of از حرکت AB است
1.27 یا 1.618 را جایگزین کنید.
AB = CD برای عملکرد الگو لازم است
حرکت CD یک افزایش 161.8 درصدی حرکت XA است.
حرکت CD همچنین باید 224 – – 361.8 extension گسترش حرکت BC باشد
1.618 XA Projection: به عنوان محدودیت تعریف برای سازه.
محدوده نقطه C از 0.382 تا 0.886 است
این الگوی هارمونیک می تواند حرکت سریع عملکرد قیمت را نشان دهد.
پس از تکمیل الگوی D ، ما یک منطقه بالقوه معکوس داریم که احتمال تغییر قیمت در آن بیشتر است.
الگوی خفاش
الگو هارمونیک خفاش یک الگوی هارمونیک بسیار دقیق است ، که به طور کلی به توقف ضرر کوچکتر از اکثر الگوها نیاز دارد.
این الگوی شامل یک اصلاح قوی 0.886 XA به عنوان یک عنصر محدود کننده است
سایر عناصر اصلی الگوی خفاش:
حرکت AB باید 0.382 یا 0.500 حرکت اصلاحی XA باشد
فرافکنی قبل از میلاد باید حداقل باشد
اگر پیش فرض BC برای AB 0.382 باشد ، پسوند CD باید 1.618 برای BC باشد
الگوی AB = CD به طور کلی گسترش می یابد
اصلاح XA 0.886
CD باید به عنوان یک اصلاح 0.886 از حرکت XA عمل کند.
الگوی پروانه
اسکات ام کارنی معتقد است که الگو هارمونیک پروانه ایده آل باید از اندازه گیری های مختلف فیبوناچی در هر نقطه از ساختار هم ترازی داشته باشد.
این شبیه الگوی گارتلی است که در آن PRZ با تصحیح اجباری XA تعیین می شود. پروانه کامل حاوی 0.786 XB است ، اما معامله گران همچنین می توانند از سنجهای مختلفی مانند 0.952 XB استفاده کنند.
عناصر اصلی این سبک عبارتند از:
حرکت AB باید یک اصلاح 0.786 از XA باشد
حرکت BC می تواند یک اصلاح 382 یا 0.886 از AB باشد
اگر حرکت حرکت BC برابر با 0.382 برای حرکت AB باشد ، CD باید پسوند 1.618 برای حرکت BC باشد
اگر BC 0.886 AB باشد ، CD باید پسوند 2.618 BC باشد
این باید یک دیافراگم 1.27 CD یا 1.618 برای حرکت XA باشد.
الگوی سایفر
الگو هارمونیک سایفر در اصل توسط Darren Oglesbee کشف و تعریف شد و یک الگوی هارمونیک 4 تکه است. به اندازه سایر الگوها محبوب نیست ، اگرچه در تجارت و تجزیه و تحلیل هارمونیک فارکس به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد.
به دلیل اتفاق نادرشان ، معامله گران باید فضای لازم را برای تنظیم سطح فیبوناچی مورد استفاده در یک نمودار الگو بگذارند.
عناصر اصلی این سبک عبارتند از:
الگوی سایفر با نقاط X و A شروع می شود.
نقطه انواع الگو های هارمونیک B به 0.382-0.618 اصلاح می شود که فیبوناچی اصلاح شده در پایه XA است
نقطه C وقتی شکل می گیرد که قیمت XA حداقل 1.272 یا در حد فیبوناچی 1.130 – 1.414 امتداد داشته باشد.
مقدمهای بر الگوهای هارمونیک و بررسی مزایا و معایب آنها
الگویهای هارمونیک یکی از پیچیدهترین ابزارهای معاملاتی است. برای ترسیم این الگو روی نمودار، باید دانش زیادی را با هم ترکیب کنید. ما قصد داریم کار شما را آسانتر کنیم، بنابراین مرتبطترین اطلاعات در مورد الگوهای هارمونیک در فارکس را در یک راهنما جمعآوری کرده ایم. به خواندن این مطلب ادامه دهید تا به مطمئنترین سیگنالها دست پیدا کنید.
الگویهای هارمونیک چیست؟
فهرست عناوین مقاله
الگوهای هارمونیک یکسری الگوهای نموداری مانند Head and Shoulders یا Double Top هستند که بر اساس نسبتهای فیبوناچی شکل میگیرند و ساختار هندسی دارند. برای نمایش یک روند معکوس در کاهش قیمتها، از این الگوها استفاده میکنند. به دلیل اینکه آنها بر روی سطوح فیبوناچی خاصی شکل میگیرند، دقت بالایی را ارائه میدهند.
چندین الگوی هارمونیک وجود دارد که هر کدام شکل و شمایل خاصی دارند. با این حال، برخی از چیزهای رایج وجود دارد که میتوانیم آنها را برجسته کنیم. معمولا الگوهای معاملاتی هارمونیک دارای پنج نقطه عطف و چهار پا (leg) هستند.
انواع الگوهای هارمونیک
الگوی هارمونیک انواع و اقسام متنوعی دارد که همه آنها ممکن است نزولی و صعودی باشند. برخی از این الگوها در نگاه اول بسیار شبیه به هم هستند. به همین دلیل است که دانستن تفاوتهای آنها برای معاملهگران امری حیاتی است.
همانطور که در بالا به آن اشاره کردیم، الگوها بر اساس سطوح فیبوناچی هستند. این اعداد از نسبتهای ۰.۶۱۸ و ۱.۶۱۸به دست میآیند. این سطوح شامل ۰.۷۸۶، ۰.۸۸۶، ۱.۱۳ و ۱.۲۷ میشود. همچنین ممکن است شما با اعداد دیگری مانند ۰.۳۸۲، ۰.۵۰، ۰.۷۰۷، ۱.۴۱، ۲.۰، ۲.۲۴، ۲.۶۱۸، ۳.۱۴ و ۳.۶۱۸ برخورد کنید. این اعداد دقیق برای تعریف نقاط تغییرات قیمت استفاده میشوند. بیایید با چند نمونه از این الگوها آشنا شویم.
الگوی ABCD
اساس تمام الگوهای معاملاتی هارمونیک، الگوی ABCD است. به خطوط AB و CD ، پا میگویند. آنها اندازه مشابهی دارند و BC یک تصحیح است.
انواع مختلفی از الگوهای ABCD وجود دارد. در نسخه کلاسیک، نقطه C در ۶۱.۸٪ – ۷۸.۶٪ از خط AB قرار دارد و نقطه D در ۱۲۷.۲٪ -۱۶۱.۸٪ از امتداد فیبوناچی خط BC قرار دارد. اگر سطح اصلاحی ۶۱.۸٪ را اعمال کنید، باید پیش بینی ۱۶۱.۸٪ از BC وجود داشته باشد. سطح اصلاحی ۷۸.۶% در نقطه C معمولا منجر به پیش بینی ۱۲۷.۲% میشود.
شما همچنین میتوانید یک الگوی AB=CD را پیدا کنید. همانطور که میبینید، در این مورد ساق پاها به یک اندازه است.
سومین مدل از این نوع الگوهای هارمونیک، گسترش ABCD است. در این مورد، پایه CD یک گسترش ۱۲۷.۲٪ -۱۶۱.۸٪ از خط AB است. خط CD میتواند بسیار طولانیتر از خط AB (حداقل دو برابر) باشد.
با معامله این الگو، میتوانید قوانین زیر را برای سفارش Take-Profit اعمال کنید. برداشت سود را میتوان در سطح اصلاحی ۳۸.۲% یا ۶۱.۸٪ از AD قرار داد. Take-Profit همچنین میتواند در نقطه A نیز باشد.
الگوی گارتلی
در ابتدا، الگوی اصلی گارتلی شامل سطوح فیبوناچی نبود. این سطوح توسط اسکات کارنی و لری پسونتو اضافه شده است. برای یافتن این الگو در نمودار قیمت، باید به دنبال حرکت قیمتی باشید که شبیه حرف M است. این یک الگوی صعودی خواهد بود. وقتی متوجه میشوید که قیمتی به شکل W در حال حرکت است، این یک الگوی فروش است. گارتلی انواع الگو های هارمونیک شامل الگوی ABCD است، اما از پنج حرف تشکیل میشود. حرف پنجم X است. خط XA باید طولانیترین ضلع این الگو باشد.
- شرط بحرانی این است که نقطه B باید در سطح اصلاحی ۶۱.۸٪ از خط XA قرار گرفته باشد.
- نقطه C باید سطح اصلاحی ۳۸.۲%-۸۸.۶% خط AB باشد.
- نقطه D باید ۱۲۷.۲٪-۱۶۱.۸٪ از گسترش خط AB یا در ۷۸.۶٪ سطح اصلاحی خط XA قرار بگیرد.
هنگام تعریف سطوح برداشت سود، به ۶۱.۸٪ از خط CD نگاه کنید. یکی دیگر از سطوح Take-Profit را میتوان در رابطه با طول خط XA از نقطه D یافت.
الگوی کرب
خرچنگ یکی از الگوهای هارمونیک است که بر اساس الگوی گارتلی شکل میگیرد. در اینجا چندین ویژگی الگو وجود دارد که آن را از سایر طرحهای هارمونیک متمایز میکند. به عبارت دیگر، خطوط XA و CD طولانی هستند و نقطه D دورتر است و فراتر از نقطه X قرار دارد.
پارامترهای تشکیل دهنده کرب:
- نقطه B در سطح اصلاحی ۳۸.۲٪-۶۱.۸% خط XA قرار دارد.
- نقطه C باید در سطح اصلاحی ۳۸.۲٪ – ۸۸.۶٪ خط AB باشد.
- نقطه D را در امتداد ۲۲۴٪ -۳۱۶٪ از خط AB یا در ۱۶۱.۸٪ گسترش خط XA پیدا کرد.
- موقعیت نقطه D قدرت سیگنال را تعیین میکند. اگر نزدیک به ۱۶۱.۸% گسترش X باشد، سیگنال الگو قویتر است.
- برداشت سود در آن نیاز به تنظیمات قبلی است. برای این منظور میتوان سطح برداشت سود را در ۶۱.۸٪ یا ۱۲۷.۲٪ از پای CD قرار داد.
الگوی بت
الگوی بت یکی دیگر از انواع الگوهای هارمونیک گارتلی است. تفاوت اصلی آن با سایر الگوهای گارتلی در نسبتهای فیبوناچی است که مکان نقاط اصلی را مشخص میکند. پارامترهای اصلی این الگو به صورت زیر است:
- نقطه B باید در سطح اصلاحی ۳۸.۲٪-۵۰٪ خط XA قرار گیرد.
- نقطه C باید در سطح اصلاحی ۳۸.۲%-۸۸.۶% از خط AB باشد.
- نقطه D در امتداد ۱۶۱.۸%-۲۶۱.۸% خط AB یا سطح اصلاحی ۸۸.۶٪ خط XA قرار دارد.
سفارشات Take-Profit را میتوان در سطح اصلاحی ۶۱.۸% یا ۱۲۷.۲% خط CD قرار داد. همچنین، Take-Profit میتواند در طرح ریزی خط XA از نقطه D قرار گیرد.
الگوی باترفلای
برایس گیلمور و لری پسونتو الگوی باترفلای را کشف کردند. این الگو در نزدیکی اوج و فرودهای قابل توجهی تشکیل میشود. به ویژگیهای مهم الگو دقت کنید:
- خط CD باید فراتر از خط XA باشد.
- نقطه B باید در سطح اصلاحی ۷۸.۶% خط XA باشد.
- نقطه C در سطح اصلاحی ۳۸.۲%-۸۸.۶% خط AB قرار بگیرد.
- نقطه D در امتداد ۱۶۱.۸٪ -۲۶۱.۸٪ از خط AB یا در گسترش ۱۲۷.۲٪ – ۱۶۱.۸٪ پای XA قرار گرفته باشد.
تفاوت اساسی الگوی گارتلی در این است که D در خط اصلاحی خط XA نیست، بلکه در گسترش آن قرار میگیرد.
سطوح برداشت سود الگوی باترفلای را میتوان در سطح اصلاحی ۶۱.۸% یا ۱۲۷.۲% خط CD قرار داد. همچنین میتوان روی نقاط A و B به عنوان سطوح هدف، حساب باز کرد.
الگوی شارک
اسکات کارنی این نوع الگوی هارمونیک را پیدا کرد که معمولا با حروف مختلف 0، X، A، B و C مشخص میشود. در تمام الگوهای هارمونیکی که در بالا معرفی کردیم، قله دوم در فرم صعودی پایینتر از قله اولی است، در حالی که دره دوم در الگوی نزولی بالاتر است. الگوی کامل شارک را در زیر ببینید. در الگوی صعودی، دومین قله آن بالاتر از قله اول است.
برای اطمینان از ایجاد چنین الگویی، باید از نظریه الیوت و امواج فیبوناچی بهره ببرید. همچنین میتواند یک نسبت ۱۱۳٪ در آن وجود داشته باشد. ویژگیهای الگوی شارک عبارت است از:
- نقطه A میتواند در هر جایی قرار گیرد.
- نقطه B باید در امتداد ۱۱۳%-۱۶۱.۸% خط XA باشد.
- نقطه C در ۱۱۳% پسوند 0X و ۱۶۱.۸%-۲۲۴% از گسترش خط AB قرار دارد.
هنگام معامله با الگوی شارک، بهتر است برداشت سود خود را در بازه ۵۰٪ -۶۱.۸٪ از پای BC مستقر کنید. علاوه بر این، میتوانید توقف ضرر خود را در نقطه C قرار دهید.
الگوی سه درایو
این الگو شبیه دیگر الگوهای هارمونیک نیست. با مجموعهای از قلههای بالاتر یا پایینتر نشان داده میشود. الگوی سه درایو پنج پایه دارد.
به تنظیمات اولیه زیر نگاه کنید:
- نقطه A باید در سطح اصلاحی ۶۱.۸٪ درایو ۱ قرار گیرد.
- نقطه B را میتوان در سطح اصلاحی ۶۱.۸% درایو ۲ یافت.
- درایو ۲ در امتداد ۱۲۷.۲%-۱۶۱.۸% نقطه A قرار دارد.
- درایو ۳ در امتداد ۱۲۷.۲%-۱۶۱.۸% نقطه B قرار دارد.
- تصحیحهای A و B و درایوهای ۲ و ۳ باید با هم مساوی باشند.
- سطح برداشت سود در امتداد ۱۲۷.۲٪ انواع الگو های هارمونیک -۱۶۱.۸٪ از نقطه B یافت میشود.
محدودیت الگوهای هارمونیک
الگویهای هارمونیک نیز مانند هر استراتژی دیگری، جام مقدس نیستند. آنها محدودیتهای خاص خود را دارند. برخی از معایب این الگوها در ادامه آمده است.
- آنها ذهنی هستند؛ موفقیت الگوی هارمونیک تا حد زیادی بستگی به شناسایی مناسب حرکت اولیه XA دارد. این پایه و اساس هر نوع الگوی هارمونیکی است. در هر زمان، حرکات تکانشی انواع الگو های هارمونیک زیادی روی یک نمودار وجود دارد و ترسیم درست آن کار سادهای نیست. بهعلاوه، برای معاملهگران آسان نیست که سعی کنند بازار را وادار کنند تا با الگوی آنها مطابقت داشته باشند.
- در مدت تشکیل آنها، روندهای بزرگ به راحتی از دست میروند؛ معاملهگران برای مشاهده شکلگیری هر الگوی هارمونیک در نمودار باید صبور باشند. در برخی از الگوها، برخی از پاها حرکتهای عظیم قیمت را تشکیل میدهند و معاملهگران میتوانند در انتظار شکلگیری یک الگوی کامل بمانند و یکسری روندهای بزرگ را از دست بدهند.
- ممکن است در محدوده بازارها ناکارآمد باشند: با توجه به ماهیت شکلگیری الگوی هارمونیک، آنها میتوانند به راحتی در بازارهای مختلف ظاهر شوند. اما نرخ موفقیت آنها در چنین بازارهایی بسیار پایین است و شکلگیری آنها میتواند منجر به تولید سیگنالهای معاملاتی با کیفیت پایین و با احتمال کم شود.
- ممکن است نقاط توقف در آنها فعال شود؛ الگوی هارمونیک مناطقی را برای قرار دادن نقاط توقف تعریف کرده اند. اما توقفها واقعا محدود هستند و به راحتی میتوانند در بازارهای بیثبات فعال شوند.
استفاده از الگوهای هارمونیک در معاملات
الگوی هارمونیک علیرغم محدودیتهای خود، در پیشبینی جهت قیمت در هر بازه زمانی بسیار مؤثر هستند. برای بهبود بیشتر دقت آنها، خواندن درست نمودار و در نظر گرفتن قیمت غالب، روند، نوسانات و حتی احساسات بازار مهم است. کارایی الگوها را میتوان با استفاده از سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال نیز بهبود بخشید.
آشنایی با الگوهای هارمونیک در تحلیل تکنیکال
به الگوهایی که با کمک گرفتن از آنها میتوان تغییرات احتمالی بازار ارزهای دیجیتال را پیشبینی کرد، الگوهای هارمونیک (Harmonic Patterns) میگویند. الگوهای هارمونیک به طور کلی ساختار هندسی دارند و برای شناسایی سیگنالهای کمکرسان به خرید و فروش ارزهای دیجیتال از آنها استفاده میشود. تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید تا با انواع الگوهای هارمونیک در تحلیل تکنیکال آشنا شوید.
تعریف الگوهای هارمونیک
الگوهای هارمونیک بر اساس دنباله فیبوناچی شکل گرفته است و عناصر این الگو را میتوان در راستای سطوح فیبوناچی دانست. با استفاده از آن میتوان تغییرات احتمالی بازار ارزهای دیجیتال را در آینده پیشبینی کرد. گارتلی در کتاب خودش به نام «سود در بازار سرمایه» برای نخستین بار درباره این الگوها حرف زد. به همین دلیل بسیاری از الگوها را به نام گارتلی ثبت کرده اند.
الگوهای هارمونیک به زمان زیادی برای تکمیل در هر سطح نیاز دارند؛ از این رو آنها را در مدت زمان (بازه) طولانی میتوان مورد شناسایی انواع الگو های هارمونیک قرار داد. بنابراین نمودارهای روزانه و هفتگی برای خرید و فروش با بهرهگیری از الگوهای رفتاری بسیار کارآمد هستند. سرمایهگذارانی که قصد سرمایهگذاری بلند مدت دارند از این الگوها استفاده میکنند؛ چون در بلند مدت امکان شناسایی زمان مناسب برای انجام ترید شناسایی میشود.
ارتباط میان الگوهای هارمونیک و سطوح فیبوناچی
در ابتدای مطلب گفتیم که الگوهای هارمونیک براساس دنباله فیبوناچی شکل گرفته است. آنطور که در نظریه فیبوناچی میبینیم هر یک از اعداد بعد از صفر و یک، مجموع دو عدد قبل از خودشان را نشان خواهند داد. در نتیجه شاهد همچین دنبالهای خواهیم بود:
۰، ۱، ۱، ۲، ۳، ۵، ۸، ۱۳، ۲۱، ۳۴، ۵۵، ۸۹، ۱۴۴، ۲۳۳، ۳۷۷، ۶۱۰، ۹۸۷، ۱۵۹۷، ۲۵۸۴، ۴۱۸۱، ۶۷۶۵، ۱۰۹۴۶، ۱۷۷۱۱
هر کدام از اعدادی که در این دنباله میبینیم یک سطح نسبی را نشان میدهند که با کمک ان میتوان سطح حمایت و مقاومت را مشخص کرد.
آشنایی با انواع الگوهای هارمونیک
در این بخش با 6 الگوی هارمونیکی که بسیار پرطرفدار هستند آشنا میشویم. از این الگوها برای مشخص کردن زمان مناسب انجام ترید استفاده میشود. با حرکت XA هر الگو شروع میشود که این حرکت در حقیقت آغازکننده یک روند (صعودی یا نزولی) است. در نسخه نزولی یک انواع الگو های هارمونیک الگوی هارمونی موج XA ، یک حرکت رو به پایین را نشان میدهد و بالعکس.
الگوی ABCD
در الگوی ABCD لازم است بدانید که موجهای AB و CD با یکدیگر مساوی هستند. به همین دلیل نام دیگر این الگو AB=CD است. این الگوی پرکاربرد سه بخش دارد که عبارتند از:
- AB حرکت اولیه است.
- BC باید اصلاح حرکت AB را نشان دهد.
- CD به اندازه AB باشد.
الگوی گارتلی (Gartley)
این الگو بخشهایی دارد که عبارت است از:
- XA – جایی که الگو شروع میشود.
- AB – نقطه B باید در 61.8٪ اصلاح فیبوناچی XA پایان یابد.
- BC – حرکت BC باید در سطح فیبوناچی 38.2٪ یا فیبوناچی 88.6٪ تمام شود.
- CD – اگر BC به 38.2٪ ختم شود، CD باید انواع الگو های هارمونیک تا 127.2٪ افزایش یابد. در غیر این صورت، نقطه D در 161.8 توسعه BC ایجاد میشود.
- XD – نقطه D باید 78.6٪ اصلاحکننده موج اولیه XA باشد.
الگوی خرچنگ (Crab)
این الگو مواردی دارد که شامل:
- XA – اولین موج که یک روند را آغاز میکند.
- AB – این موج باید 38.2٪ یا 61.8٪ اصلاح فیبوناچی XA باشد.
- BC – این حرکت در خلاف جهت حرکت AB صورت میگیرد، اصلاح 38.2 یا 0.886 AB.
- CD – اگر موج 2 BC٪ باشد، CD باید به توسعه 224٪ برسد. از طرف دیگر، اگر BC به 88.6٪ ختم شود، CD باید 361.80٪ BC باشد.
- XD – در نهایت، سیگنال خرید در نقطه D تقریباً در 161.8٪ فیبوناچی موج اولیه XA است.
الگوی خفاش (Bat Pattern)
این الگو دارای مواردی است که عبارتند از:
- XA – اولین موج که یک روند را آغاز میکند.
- AB – باید بین 38.2٪ و 50٪ پایان یابد.
- BC – این موج 38.2٪ یا 88.6٪ حرکت AB است.
- CD – اگر BC 2٪ باشد، CD باید توسعه 161.8٪ را به دست آورد.
- XD – نقطه ورود به معامله (D) در حالت ایدئال در 88.6٪ اصلاح فیبوناچی موج XA شروع شده است.
الگوی پروانه (Butterfly)
این الگو موارد زیر را در بر دارد:
- XA – اولین موج که یک روند را آغاز میکند.
- AB – سطح اصلاحی قیمت نقطه B باید به 78.6٪ موج XA برسد.
- BC – این موج اصلاحی 38.2٪ یا 88.6٪ موج AB است.
- CD – اگر موج BC به 38.2٪ ختم شود، باید موج CD به 161.8٪ افزایش یابد. اگر موج BC در 88.6٪ به پایان برسد، نقطه D به 261.8٪ گسترش مییابد.
- XD – به دلیل اصلاح کمتر در موج AB، نقطه D در الگوی پروانه باید در 127٪ یا 161.80٪ توسعه فیبوناچی موج شروع XA باشد.
الگوی کوسه (Shark pattern)
یک الگوی هارمونیک جدید است که موارد زیر را شامل میشود:
- XA – حرکت اولیه برای شروع الگو
- AB – این موج باید بین 113 تا 161.8 درصد به پایان برسد.
- BC – بسته به توسعه AB، این موج باید 161.8٪ یا 224٪ امتداد حرکت قبلی باشد. این مرحله آخر است؛ زیرا نقطه D سیگنال خرید / فروش است.
الگوی سایفر (Cypher pattern)
بخشهای مختلف این الگو شامل موارد زیر است:
- XA – اولین موج که یک روند را آغاز میکند.
- AB – این موج با 38.2 یا 61.8 از حرکت شروع به پایان میرسد.
- BC – این موج از توسعه سطحهای فیبوناچی غیرمعمول 113.0٪ (اگر AB 2٪) و 141.4٪ (اگر AB 61.8٪) استفاده میکند.
- XA – در این الگو، نقطه D نهایی باید مطابق با 78.6٪ اصلاح فیبوناچی حرکت اولیه XA باشد.
ویژگیهای (بررسی مزایا و معایب) الگوی هارمونیک
با به کارگیری الگوهای هارمونیک نقاط ورود و خروج ترید قابل شناسایی است و دیگر به کمک گرفتن از روشهای مختلف نیاز نیست.
از جمله مزایای این الگو این است که با استفاده از آن میتوان ریسک معاملات را مدیریت کرد. سطح مقاومت و حمایت نیز قابل شناسایی است. بنابراین میتوان زمان مناسب برای انجام ترید سودآور و دوری از انجام ترید با ضرر را نشان داد.
از جمله معایب این الگو این است که شناسایی دقیق نقاط معاملاتی آسان نیست. معمولا معاملهگران حرفهای از الگوی هارمونیک استفاده میکنند. چون این روش و پیدا کردن نقاط معاملاتی صبر و حوصله و تجربه زیادی میخواهد.
چگونگی استفاده از این الگو برای ترید (خرید و فروش)
برای ترسیم الگوهای هارمونیک و استفاده از آن در خرید و فروش سهام، از سیستم عاملهایی مانند TradingView و برخی دیگر از برنامههای نرم افزاری استفاده میشود. این برنامه ها دارای تنظیمات داخلی مبنی بر ترسیم این الگو هستند. چنانچه به درستی از این الگو استفاده شود نقاط مناسب برای انواع الگو های هارمونیک اقدام به خرید و فروش مشخص میشود.
ترسیم موج به صورت مرحله به مرحبه، یکی از آسان ترین روشهای ترسیم الگوی هارمونیک است.
پیش از این گفتیم که موجهای AB و CD با یکدیگر مساوی هستند و BC در جهت مخالف حرکت میکند. در این حالت، ساختار کاملاً دقیق است؛ به جز اصلاح بزرگتر از حد انتظار در BC (حدود 70٪). برای اطمینان از اینکه نمودارِ ترسیمشده همان چیزی است که باید باشد، میتوانید از ابزارهای کمکی برای تشخیص سطح مقاومت، حمایت و … استفاده کنید.
برای محاسبه سود باید آخرین موج CD را باتوجه به نظریه فیبوناچی اندازهگیری کرد. سرانجام معاملهگران باتجربه به دنبال اصلاح بین 38.2٪ تا 61.8٪ هستند.
نتیجه گیری
در این مطلب با الگوهای هارمونیک آشنا شدیم که از جمله نمودارهای هندسی مطابق با دنباله فیبوناچی است. ABCD، گارتلی، الگوی خفاش، الگوی پروانه، الگوی سایفر، الگوی خرچنگ و الگوی کوسه از جمله معروفترین الگوهای هارمونیک است که اغلب تریدرهای حرفهای از آنها استفاده میکنند.
با استفاده از این الگوها میتوان سیگنال مناسب در نقطه اقدام برای خرید و فروش ارز دیجیتال را شناسایی کرد. تشخیص نقاط ترید با بهرهگیری از این الگو بسیار مشکل است؛ اما چنانچه معاملهگران به آن دسترسی پیدا کنند، معامله پر سودی را رقم خواهند زد.
الگوهای هارمونیک کلاس A و B
آنچه تا اینجا آموختیم، همگی را اصطلاحا الگوهای هارمونیک کلاس A مینامند. در این گروه از الگوها، اندازه موجBC کوچکتر از موجAB است و پیوت C پایینتر از پیوت A تشکیل میشود(با فرض حالت صعودی) تمام الگوهایی که تاکنون درباره آنها صحبت شد یعنی الگوهای گارتلی، خفاش، پروانه و خرچنگ همگی جزو الگوهای کلاسA طبقهبندی میشوند. در این الگوها میزان ریتریس موج BC کمتر از اندازه موجAB است و پیوتC از درون محدوده موج AB فراتر نمیرود. به عبارت دیگر، میزان ریتریس مجاز در موجBC از %38.6 تا %88.6 است یعنی مجموعه کامل تمامی ریتریسهای داخلی موجAB را شامل میشود. در تصویر زیر برخی از مشهورترین الگوهای کلاسA را در مقایسه با یکدیگر، ملاحظه مینمایید.
اما در الگوهای کلاسB میزان ریتریس در موجBC بیشتر از کل موجAB است به گونهای که نقطه C فراتر از ابتدای موج AB قرار میگیرد. به عبارت دیگر موجBC از محدوده ریتریسهای درونی خارج میشود و به محدوده اصلاح های خارجی میرود. یکی از نمونههای رایج برای الگوهای کلاسB در مواقعی است که موجBC نقش موج پنجم الیوت را ایفا میکند. نمونه دیگر در مواقعی رخ میدهد که قیمت، کف یک کانال یا خط روند صعودی را بسمت پایین میشکند بدون اینکه همراه با پولبک و بوسه وداع باشد. در این کتاب از میان انواع الگوهای کلاسB صرفا الگوی کوسه را معرفی خواهیم کرد. علاقمندان میتوانند در صورت تمایل، مطالعات تکمیلی خود را با مطالعه منابع اصلی هارمونیک ادامه دهند. در تصویر زیر، نمونهای از یک الگوی کلاسB را مشاهده مینمایید.
دیدگاه شما