خالق بیت کوین چه کسی است؟


من به دنبال کارهای دیگر رفته‌ام

هرآنچه باید درباره هویت واقعی ساتوشی ناکاموتو (خالق بیت کوین) بدانید

ساتوشی ناکاموتو نام ناشناسی است که سازنده یا سازندگان ارز رمزنگاری شده بیت کوین از آن برای معرفی خودشان استفاده کرده اند. گاه حتی ساتوشی ناکاموتو را مترادف با بیت کوین درنظر می گیرند، اما به هر حال شخص واقعی که این نام متعلق به اوست، هرگز شناسایی نشده و همین باعث شده که بسیاری از مردم تصور کنند این نام مستعار برای شخصی با هویت ناشناس یا گروهی از افراد است. اما واقعا خالق بیت کوین چه کسی است و چرا اصرار دارد که ناشناس بماند؟ تاکنون چه حدس و گمان هایی درباره هویت واقعی ساتوشی ناکاموتو زده شده و کدام به واقعیت نزدیک تر است؟ این پرسش ها، سوالاتی است در این مقاله به آن پاسخ می دهیم. تا انتها همراه ما باشید.

ساتوشی ناکاموتو؛ رازآلودترین شخصیت ارز دیجیتال

برای اکثر مردم، ساتوشی ناکاموتو رمزآلودترین شخصیت در دنیای ارزهای دیجیتال است. تا به امروز مشخص نیست که این نام صرفا مربوط به یک شخص است و یا به گروهی از افراد اطلاق می شود. تنها چیزی که شناخته شده، این است که ساتوشی ناکاموتو مقاله ای را در سال ۲۰۰۸ منتشر کرد که در آن به شروع توسعه کریپتوکارنسی اشاره کرده بود.

ساتوشی در این مقاله، با نام «بیت کوین: سیستم پول الکترونیکی همتا به همتا»، استفاده از شبکه همتا به همتا (peer-to-peer) را به عنوان راه حلی برای مشکل هزینه های مضاعف توصیف کرد. این مشکل – که یک ارز دیجیتال یا توکن می تواند در معاملات متعدد تکرار شود- در ارزهای فیزیکی یافت نمی شود، زیرا واضح است که یک اسکناس یا سکه فیزیکی، به دلیل ماهیت خود، فقط می تواند در یک زمان و یک مکان وجود داشته باشد. اما از آنجایی که ارز دیجیتال در فضای فیزیکی وجود ندارد، استفاده از آن در معامله لزوما آن را از تصرف و مالکیت شخص خارج نمی کند.

خالق بیت کوین کیست

راهکار ساتوشی ناکاموتو برای حل این مشکل چه بود؟

در طول تاریخ، راهکار حل مشکل هزینه مضاعف، استفاده از واسطه های شخص ثالث مورد اعتماد بود که بررسی می کند آیا یک ارز قبلا توسط دارنده آن خالق بیت کوین چه کسی است؟ خرج شده یا نه. در بیشتر موارد اشخاص ثالث، مانند بانک ها، می توانند بدون اینکه ریسک قابل توجهی گریبانگیر صاحبان ارز شود، معاملات را انجام دهند.

با این حال به عقیده ساتوشی ناکاموتو اگر شخص ثالث واقعا قابل اعتماد نباشد، این مدل مبتنی بر اعتماد همچنان ریسک تقلب را به دنبال دارد. اینجاست که پای ارز دیجیتال به میان می آید و در واقع حذف شخص ثالث، تنها با ساخت رمزنگاری در معاملات امکان پذیر است.

ساتوشی ناکاموتو رویکرد غیرمتمرکزی را برای معاملات پیشنهاد داد که در نهایت با ایجاد بلاکچین به اوج خود رسید. در یک بلاکچین، براساس اثبات کار (proof-of-work) برچسب زمان یک معامله به برچسب زمان معاملات قبلی اضافه می شوند و یک رکورد یا ثبت تاریخی ایجاد می کنند که قابل تغییر نیست. منظور از برچسب زمان یک توالی از اطلاعات رمزنگاری شده است که در زمان وقوع رویداد خاصی مانند معامله مشخص می شود و معمولا شامل تاریخ و ساعت و … است.

ساتوشی ناکاموتو کیه

براساس مقاله ساتوشی ناکاموتو از آنجایی که ثبت معاملات در بسیاری از گره های سیستم توزیع شده، داشتن کنترل کافی روی سیستم برای بازنویسی لجر (زنجیره ای که تراکنش های مالی متفاوت را به هم مرتبط کرده و آن ها را در کنار هم ثبت می کند) به نفع خود، اگر غیرممکن نباشد، بسیار سخت است. در نتیجه سوابق بلاک چین ایمن نگه داشته می شوند، زیرا میزان توان محاسباتی موردنیاز برای دستکاری در آن ها، عملا حملات در مقیاس کوچک را بی اثر می کند.

ساتوشی ناکاموتو کیست؟

در اولین روزهای ساخت بیت کوین، نام شخصیت ساتوشی ناکاموتو بر سر زبان ها افتاد؛ یعنی دقیقا همان روزهایی که در حال کار بر روی اولین نسخه نرم افزاری در سال ۲۰۰۹ بود. ارتباط با ناکاموتو صرفا به صورت الکترونیکی انجام می شد و فقدان جزئیات شخصی و پیش زمینه او، به این معنا بود که غیرممکن است بتوان هویت واقعی پشت این نام را شناسایی کرد.

مشارکت ساتوشی ناکاموتو با بیت کوین، در سال ۲۰۱۰ به پایان رسید. آخرین مکاتبه ای که فردی با ناکاموتو داشت از طریق ایمیلی به توسعه دهنده ارز دیجیتال دیگری درست دو سال بعد از ایجاد بیت کوین در سال ۲۰۱۱ بود که می گفتند: «آن ها به کارهای دیگری روی آورده اند.». البته تخمین زده می شود که ارزش بیت کوین تحت کنترل ناکاموتو- که به نظر می رسد تعداد آن حدود یک میلیون باشد- احتمالا بیشتر از ۵۰ میلیارد دلار است. با توجه به اینکه حداکثر تعداد بیت کوین تولید شده ۲۱ میلیون عدد است، در واقع سهام ناکاموتو ۵ درصد از کل دارایی های بیت کوین بوده و قدرت قابل توجهی در بازار دارد.

به هر حال با افزایش تعداد، محبوبیت و شهرت ارزهای رمزنگاری شده مانند بیت کوین حدس و گمان هایی درباره هویت واقعی ساتوشی زده شده است. در ادامه به معرفی ۳ نفر می پردازیم که به عنوان شخصیت واقعی ساتوشی مطرح شده اند؛ هر چند تاکنون به طور قطع ثابت نشده که ناکاموتو این سه نفر و یا یکی از آنهاست.

دوریان ناکاموتو (Dorian Nakamoto)

این حدس، شاید مهم ترین تلاش برای آشکار کردن بنیان گذار بیت کوین بود (اگر نمی‌دانید بیت کوین چیست حتما مقاله دیگر ما را بخوانید). داستان از آنجایی شروع شد که نیوز ویک (Newsweek) در مارچ ۲۰۱۴، دوریان ناکاموتو را به عنوان خالق این ارز معرفی کرد. انتشار این مقاله سر و صدای زیادی در جامعه رمزنگاری و دنیای ارزهای دیجیتال به پا کرد؛ چرا که این اولین باری بود که یک نشریه معتبر، سعی در افشای هویت خالق بیت کوین داشت.

ساتوشی ناکاماتو

نیوز ویک این ادعا را براساس چندین شباهت بین ساتوشی ناکاموتو و دوریان ناکاموتو مطرح کرد. به عنوان مثال، ظاهرا هر دو گرایشات آزادی خواهانه داشته اند و هم ارتباطی ژاپنی (دوریانِ ژاپنی- آمریکایی فارغ التحصیل رشته فیزیک از دانشگاه پلی تکنیک کالیفرنیاست و روی پروژه های دفاعی طبقه بندی شده کار می کند). همچنین نویسنده این مقاله ادعا کرده بود که ناکاموتو گفته «دیگر» درگیر بیت کوین نیست و او آن را به افراد دیگر تحویل داده است. البته بعدا دوریان ناکاموتو این نقل قول را تکذیب و ادعا کرد که سوال را اشتباه متوجه شده بوده است. در این باره به آسوشیتدپرس گفت: من کاری با آن ندارم.

بزرگترین اشتباه مجله، انتشار عکسی از خانه دوریان ناکاموتو بود. با جستجوی تصویری مختصری می توان موقعیت آن را به راحتی خالق بیت کوین چه کسی است؟ تشخیص داد. با وجود اینکه بسیاری بر این باور بودند که دوریان همان ساتوشی ناکاموتو نیست، جامعه ارز دیجیتال از نقض حریم خصوصی او ابراز نارضایتی کردند.

البته این غوغای رسانه ای برای دوریان ناکاموتو بی بهره نبود. کمپین آنلاینی بیش از ۱۰۰ بیت از طرف او جمع آوری کرد که در واقع راهی برای تشکر از او بود. در آوریل ۲۰۱۴، دوریان در ویدیوی یوتیوبی از جامعه بیت کوین برای حمایت از خودش تشکر کرد.

کریگ رایت (Craig Wright)

در بیشتر موارد افرادی که مظنون به ساتوشی ناکاموتو بودند، این ادعا را انکار یا سکوت کرده اند. اما قضیه درباره کریگ رایت، دانشمند استرالیایی فرق می کند.

کریگ رایت

در دسامبر ۲۰۱۵، مجله Wired با نوشتن پروفایلی از رایت، ادعا کرد که «قوی ترین شواهد را درباره هویت واقعی ساتوشی ناکاموتو به دست آورده است». در این مقاله گزارش شده بود که رایت از طریق اسکایپ در کنفرانس سرمایه گذار بیت کوین در آن سال دیده شده است. وقتی از رایت درباره اعتبارش پرسیدند، ادعا کرد که او «کمی بیشتر از همه چیز» است و مدارک خود را از جمله کارشناسی ارشد آمار و دو دکترا ذکر کرد. همچنین گفت:« من مدت هاست که درگیر همه اینها هستم … سعی می کنم که سرم به کار خودم باشد».

شواهد Wired شامل ارجاع به یک کاغذ ارز رمزنگاری شده در وبلاگ رایت بود که ماه ها قبل از شروع انتشار وایت پیپر بیت کوین منتشر شد. علاوه بر خالق بیت کوین چه کسی است؟ این، ایمیل ها و مکاتباتی با وکیل رایت منتشر شد که به «لجر توزیع شده همتا به همتا» اشاره می کرد. به علاوه رونوشت جلسات وکلای دادگستری و مقامات مالیاتی به نقل از او چنین گزارش می کرد که: «من تمام تلاشم را کردم تا این واقعیت را پنهان کنم که از سال ۲۰۰۹ بیت کوین را راه اندازی کرده ام».

طولی نکشید که این ادعاها مورد تردید قرار گرفت. Wired در آپدیت جدید گزارش خود، به چندین ناسازگاری در داستان رایت اشاره کرد. به عنوان مثال به نظر می رسید که تاریخ ورودی های وبلاگ رایت، متفاوت از چیزی باشد که در آن ثبت شده بود. همچنین شواهد حاکی از آن است که برای کلیدهای رمزنگاری عمومی مرتبط با ساتوشی ناکاموتو هم تاریخ قبل از تاریخ واقعی آن ذکر شده. حتی بنیانگذار اتریوم، ویتالیک بوترین، علیه رایت ظاهر شد و او را علنا یک کلاهبردار خواند.

اما رایت از این انتقادات به دور ماند و در نهایت بیت کوین SV را تشکیل داد. او همچنین مدیر ارشد علوم در nChain، بیزینس راه حل های بلاکچین است که به مشتریان خدماتی ارائه می دهد. از سال ۲۰۲۱، رایت درگیر تعدادی گره های حقوقی است که در نهایت ممکن است ادعاهای او را اثبات یا رد کند.

نیک سابو (Nick Szabo)

نیک سابو مهندس کامپیوتر و دانشمند حقوق است و او را بیشتر با مقاله ای در سال ۱۹۹۶ درباره مفهوم قراردادهای هوشمند می شناسند. در سال ۲۰۰۸، سابو یک ارز غیرمتمرکز را به نام بیت گلد، پیش درآمدی بیت کوین، معرفی کرد. او بیت گلد را به عنوان پروتکلی توصیف کرد که به موجب آن بیت های پرهزینه با حداقل وابستگی به اشخاص ثالث به صورت آنلاین ایجاد می شوند؛ یعنی پروتکلی شبیه به بیت کوین.

نیک سابو

نویسنده ای به نام دومینیک فریزبی در کتابش تحت خالق بیت کوین چه کسی است؟ عنوان «بیت کوین: آینده پول؟» این مسئله را مطرح می کند که نیک سابو، ساتوشی ناکاموتو است. فریزبی برای اثبات این ادعایش با یک متخصص سبک سنجی مشورت کرده و نتیجه گرفته بود که سبک نوشتاری سابو مشابه نوشته های ساتوشی است. سرنخ دیگر این است که هم سابو و هم ساتوشی، به اقتصاد دانی به نام کارل منگر مرجع می دادند. همچنین فریزبی فهمید که سابو در DigiCash کار کرده و به نظر او همین، تلاش اولیه سابو برای آوردن رمزنگاری به پرداخت دیجیتال است. از نظر این نویسنده، همین مورد شاهدی کافی است برای آن که نیک سابو، ساتوشی ناکاموتو باشد.

سخن پایانی

در این مقاله با آخرین اطلاعات درباره هویت واقعی ساتوشی ناکاموتو آشنا شدید. نظر شما چیست؟ آیا ساتوشی یکی از ۳ نفر مذکور است؟ به نظر شما این راز تا کی سر به مهر باقی خواهد ماند؟ این ها نمونه ای از سوالاتی است که همچنان بی پاسخ باقی مانده اند.

ساتوشی ناکاموتو کیست؟/ خالق بیت‌کوین یک راز است

نیک سابو دانشمند رایانه‌‎ای متولد آمریکا متخصص در تحقیقات ارزهای رمزنگاری است. او زمانی ارز غیرمتمرکزی به نام «bit gold» تولید کرد، اما هرگز آن را عملیاتی نکرد. رمزنگاری bit gold شباهت زیادی به بیت‌کوین داشت. برخی معتقدند که همین موضوع باعث می‌شود او مظنون اصلی باشد، اما سابو این ادعا را رد می‌کند.

به گزارش نباء خبر، به نقل از نیویورک پست، بیت‌کوین در سال 2008 خلق شد. درست همان زمانی که ناکاموتو مقاله منبع باز را منتشر و فرم جدیدی از ارز، یعنی ارز دیجیتالی، را معرفی کرد. ارزی که نیازی به بانک مرکزی نداشت. ارزش اولیه بیت‌کوین کمتر از یک پنی بود، اما حالا هر سکه آن بیش از 50 هزار دلار ارزش دارد. بیت‌کوین با حل محاسبات پیچیده در اینترنت استخراج می‌شود. فرایندی که نیاز به رایانه‌های قدرتمند دارد.

هویت ساتوشی ناکاموتو سوژه جدید بازار رمزارزها شده است. در این گزارش سعی داریم برخی از افرادی را که گفته شده ناکاموتوی واقعی هستند به شما معرفی کنیم.

1


ایلان ماسک

مالک تسلا مظنون اصلی ماست. اما چگونه شد که ایلان ماسک به عنوان خالق بیت‌کوین معرفی شد؟ ساحیل گوبتا، کارآموز ایلان ماسک در پروژه اسپیس ایکس، در وب‌سایت Medium، حدس زده که ایلان ماسک همان ساتوشی ناکاموتو رازآلود است.

هرچند ماسک این موضوع را تکذیب کرده اما چنان‌که وب‌سایت Medium مطرح کرده، احتمالاً ایلان ماسک همان فرد مورد نظر است که از یک نام مستعار در پروژه بیت‌کوین استفاده کرده است.

چه ایلان ماسک خالق بیت‌کوین باشد چه نباشد باید گفت هنگامی که شرکت تسلا یک و نیم میلیارد دلار روی این ارز مجازی سرمایه‌گذاری کرد باعث صعود وحشتناک ارزش آن شد. ماسک و تسلا، در 8 فوریه 2021، سبب شدند ارزش این رمزارز بیش از 16 درصد افزایش پیدا کند.

ورود تسلا به بازار رمزارزها موجب شد تا توییتر هم علاقه‌مند به حضور در بازار رمزارزها شود. ند سگال، مدیر امور مالی توییتر، در گفت‌وگو با CNBC گفته: «ما در توییتر در حال بررسی این موضوع هستیم که اگر کارمندمان حقوقش را به صورت بیت‌کوین بخواهد چه کاری باید انجام دهیم و چگونه باید حقوق او را پرداخت کنیم، آیا باید در ترازنامه خودمان بیت‌کوین داشته باشیم یا خیر؟» به واسطه همین مصاحبه ند سگال بازار رمزارزها 10 درصد رشد کرد.

اندرسون یک توسعه‌دهنده نرم‎‌افزار ساکن ماساچوست آمریکاست. او دومین مظنون ماست. خیلی از اهالی فضای مجازی او را ساتوشی ناکاموتو قلمداد می‌کنند. گفته می‌شود نوشته‌های اندرسون شباهت زیادی به ناکاموتو دارد، به همین خاطر برخی فکر می‌کنند که ناکاموتو همان اندرسون است.

دانش اندرسون در مورد بیت‌کوین بسیار عمیق است به طوری که طبق شواهد موجود در فضای مجازی، او به ماموران CIA درباره رمزارزها آموزش داده است. او به صورت تمام‌وقت در گروه حمایت از بنیاد بیت‌کوین کار کرده و از طریق وب‌سایت خود مدعی شده: «افرادی که در سال‌های اولیه معرفی بیت‌کوین روی این رمزارز کار کرده‌اند ثروتمند هستند.»

با این حال اندرسون ناکاموتو بودن خودش را انکار کرده و دیگر توسعه‌دهندگان این پروژه هم ساتوشی بودن او را رد می‌کنند.

1

ویلی له دون ویتا

«ویلی له دون ویتا» پیشگام اولیه هویت واقعی ناکاموتو است. نشریه نیویورکر برای اولین بار این طراح اسبق بازی‌های رایانه‌ای را ساتوشی ناکاموتو خوانده است. او عضو هیات مشاور یک سازمان فنلاندی بود که روی حفظ حریم خصوصی آنلاین فعالیت می‌کند. «له دون ویتا» می‌گوید ساتوشی ناکاموتو نیست.

1

نیک سابو دانشمند رایانه‌‎ای متولد آمریکا متخصص در تحقیقات ارزهای رمزنگاری است. او زمانی ارز غیرمتمرکزی به نام «bit gold» تولید کرد، اما هرگز آن را عملیاتی نکرد. رمزنگاری bit gold شباهت زیادی به بیت‌کوین داشت. برخی معتقدند که همین موضوع باعث می‌شود او مظنون اصلی باشد، اما سابو این ادعا را رد می‌کند.

1

ناکاموتو هر کسی باشد باید قبول کنیم او حالا یکی از میلیاردرهای جهان به شمار می‌رود. اسوات داموداران استاد امور مالی در دانشگاه نیویورک درباره ساتوشی ناکاموتو می‌گوید: «او اکنون یک میلیاردر است. او بیش از یک میلیون بیت‌کوین نگهداری کرده و حالا بسیار پولدار است.»

ساتوشی ناکاموتو خالق بیت کوین کیست؟

بیت‌کوین به‌ عنوان یک پروژه جهانی شکل گرفت. این ارز دیجیتال به‌عنوان یک نرم ‌افزار متن‌باز (اوپن سورس) طراحی‌ خالق بیت کوین چه کسی است؟ شده و در سال ۲۰۰۹ به دنیا ارائه شده است. بیت کوین یک پروژه متن‌‌باز عمومی که کل اطلاعات آن برای عموم قابل مشاهده است؛ ولی با تمام شفافیت و واضح بودنش هنوز یک راز بزرگ دارد.

چه کسی بیت‌ کوین را ساخته و ساتوشی ناکاموتو کیست؟

کد بیت‌ کوین

ابتدا بیاید از چیزهایی که می‌دانیم شروع کنیم. اولین گام در سال ۲۰۰۷ برداشته شد، زمانی که ناکاموتو، کد بیت‌کوین را نوشت. در نوامبر سال ۲۰۰۸ ساتوشی ناکاموتو، گزارش عملکرد یا همان وایت‌ پیپر (سفید نامه) اختراع خودش را که امروزه معروف شده است، منتشر کرد.

ساتوشی به‌ منظور اصلاح کردن اصول اولیه شبکه بیت‌ کوین، به ‌شدت درگیر جامعه بیت‌ کوین و همکاری با آن بود. بعد از دو سال مشارکت، ساتوشی ناکاموتو از توسعه بیت‌کوین کناره گیری کرد.

سپس در بهار سال ۲۰۱۱، ناکاموتو برای رساندن آخرین پیام بازگشت. او در پستی نوشت که در حال حاضر مشغول موضوع دیگری است. همچنین مسئولیت این ارز دیجیتال در اختیار فرد مناسبی (گوین اندرسون) قرار دارد. این آخرین حرفی بود که خالق ناشناس بیت‌کوین به دنیا زده است.

راز شناخت هویت ناکاموتو فقط برای کنجکاوان جامعه بیت‌ کوین مهم شد. گفته می‌‌شود که ساتوشی ناکاموتو یک فرد ژاپنی، متولد پنجم آپریل سال ۱۹۷۵ است. کسی در مورد جنسیت ناکاموتو چیزی نمی‌‌داند. حتی کسی نمی‌داند که ناکاموتو یک نفر است یا یک گروه.

آیا ساتوشی ناکاموتو بریتانیایی است؟

در حالی که هویت ساتوشی ناکاموتو نامشخص است، همچنان تحقیقات درباره‌ گذشته ساتوشی ادامه دارد. استفاده بی‌عیب و نقص ناکاموتو از زبان انگلیسی در پست‌ها و وایت پیپر او، باعث به وجود آمدن شک‌ و‌ تردید در هویت ژاپنی او شده است.

همچنین بعضی مواقع استفاده او از زبان انگلیسی بریتانیایی (بریتیش) در کد و کامنت‌ها، باعث به وجود آمدن این حدس شده که او یک فرد اصیل انگلیسی است. علاوه خالق بیت کوین چه کسی است؟ بر این، استفان توماس یک برنامه‌نویس سوییسی و عضو فعال جامعه بیت‌کوین، نمودار زمانی بیش از ۵۰۰ پست ناکاموتو را به نمایش گذاشت. این نمودار بیانگر غیاب او در ساعات نیمه‌ شب تا شش صبح به ‌وقت گرینویچ بود. همچنین اطلاعاتی را منتشر کرد که محل زندگی احتمالی او را نشان می‌‌داد.

نیک سابو (NICK SZABO)

تا به امروز افراد متعددی وجود دارند که گمان می‌‌رود یکی از آن‌ها خالق اصلی بیت‌کوین یعنی ناکاموتو باشد.

یکی از اولین گزینه‌های ما، نیک سابو است. او یکی از هواداران واحد پولی غیرمتمرکز بود. او قبل از بیت‌کوین در سال ۱۹۹۸ به دنبال راه‌اندازی یک ارز دیجیتال به نام بیت‌گلد (BitGold) بود. همچنین به دلیل وجود مشکل دوبار خرج کردن (Double Spending)، شکست خورد.

یکی از محققان مطرح اینترنت، اسکای‌ گری (Skye Grey) با بررسی سبک نوشته‌‌های سابو مدعی شد که سبک نوشتار او مشابه با سبک نوشتار وایت‌ پیپر ساتوشی ناکاموتو است. البته این فقط یک احتمال بوده که بارها توسط سابو رد شده است.

دوریان پرینتیس ساتوشی ناکاموتو (DORIAN PRENTICE SATOSHI NAKAMOTO)

یکی دیگر از گزینه‌های احتمالی یک فرد ژاپنی آمریکایی ساکن کالیفرنیا به نام دوریان پرنتیس ساتوشی ناکاموتو است. این موضوع اولین‌ بار در یک هفته‌ نامه خبری در مارس ۲۰۱۴ مطرح شد.

بزرگ‌‌ترین نکته این مقاله پاسخ ناکاموتو درباره سوالی در رابطه با بیت‌کوین است که این فرد در جواب گفته بود:

من دیگر با این موضوع کاری ندارم. به‌همین خاطر، دیگر نمی‌توانم درباره‌ی آن نظری بدهم. حالا دیگر این موضوع در دست افراد دیگری است. آن‌ها مسئولش هستند و من دیگر هیچ ارتباطی با این ماجرا ندارم.

این موضوع سبب شور‌ حال در رسانه‌ها، حتی تعقیب خودرو دوریان شد.

هال فینی (HAL FINNEY)

هارلد توماس فینی (هال فینی)، یکی دیگر از احتمالات مخترع نامعلوم بیت‌ کوین یعنی ساتوشی ناکاموتو است. فینی یک پیشرو در زمینه رمزنگاری حتی قبل از بیت‌کوین بوده است. همچنین شخص دوم بعد از ناکاموتو محسوب می‌‌شود.

هال از نرم‌افزار بیت‌ کوین استفاده می‌کرد. او باگ‌ های فایل‌ ها را گزارش می‌کرد و برای بهبود شبکه نظرات خود را ارائه می‌داد.

همچنین او اولین کسی بوده که از طریق انجام تراکنش بیت‌ کوین دریافت کرده است. خود او در یک مصاحبه‌ای گفته بود که وقتی برای اولین بار ساتوشی قصد آزمایش تراکنش را داشته برای او ۱۰ بیت‌کوین ارسال کرده است.

کریگ رایت

ولی همچنان یک کاندید احتمالی قابل‌‌ قبول نیز وجود دارد. این فرد کریگ رایت، اهل استرالیا و متخصص آکادمیک مهندسی کامپیوتر است. در اوایل نوامبر سال ۲۰۱۵، موسسه گیزمودو یک ایمیل ناشناس دریافت کرد، که در آن فردی نوشته بود نه تنها مطمئن است که کریگ رایت ناکاموتو واقعی است، بلکه برای او کار نیز کرده است.

در نهم دسامبر، ساعاتی بعد از آن گزارش عجیب ‌و غریبی که ادعا کرد کریگ رایت همان ناکاموتو است، باعث حمله پلیس فدرال استرالیا به خانه او شد. سپس اعلام کرد که این مسئله (ورود به خانه) ربطی به موضوع گزارش اخیر در رسانه‌ها در رابطه با ارز دیجیتالی بیت‌کوین نداشته است. بعد از آن رایت تا سال ۲۰۱۶ در فضای اینترنتی حضور پیدا نکرد. بعد در سال ۲۰۱۶ او در توییتر، خودش را سازنده‌ی ارز دیجیتال بیت‌ کوین معرفی کرد و ادعا کرد که برای حرف‌ هایش مدرک دارد.

سپس در میان سیلی از شک و تردید، رایت ادعاهای خودش را رد کرد و مدارک شگفت‌‌آوری که وعده داده بود را ارائه نداد و سپس گفت که جرات فاش کردن هویتش را ندارد.

اهمیت هویت واقعی ساتوشی ناکاموتو

در عصری که اطلاعات به‌ سرعت منتشر می‌شود، ساتوشی ناکاموتو موفق شده که هویت خودش را کاملاً پنهان نگاه دارد.

اما به چه دلیل فاش کردن هویت ساتوشی ناکاموتو این ‌قدر اهمیت دارد؟ اگر ناکاموتو یک فرد باشد او مالک حدود ۵% از بیت‌کوین‌های جهان است و جزو ثروتمند‌ترین آدم‌های روی کره زمین است.

این میزان از ثروت پیامدهای زیادی در پی دارد، پیامدهایی فراتر از تصور. اگر ساتوشی ناکاموتو قرار بود بیت‌کوین‌هایش را به فروش بگذارد (مطابق تحلیل ها ۹۸۰.۰۰۰ بیت‌ کوین) بازار به شدت تکان خواهد خورد. این موضوع در آینده، در صورت رشد قیمت بیت کوین خطرناک و خطرناک‌تر می‌شود.

بحث بر سر‌ مقیاس‌پذیری

گذشته از موضوع هویت واقعی ساتوشی ناکاموتو، مخترع بیت کوین با آینده آن هم در ارتباط است. این بحث‌ های داغ باعث به‌وجود آمدن مسائل نگران‌کننده‌ای برای این ارز دیجیتال شده است. به‌ ویژه بحث چگونگی برخورد با معضل زیاد‌ شدن تراکنش‌ ها در شبکه بیت‌ کوین. هرچه میزان بلاک‌ ها زیادتر شود، ریسک سنگین‌ شدن شبکه بالا می‌رود.

نتیجه‌گیری

در آخر، تشخیص هویت سازنده‌ بیت کوین یک تلاش آرمان ‌گرایانه است. سکوت او از بهار سال ۲۰۱۱ می‌‌تواند به این معنی باشد که به احتمال زیاد، از این پس نیز خبری از او نخواهد بود. با این اوصاف، خالق این ارز دیجیتال متن‌‌باز که حدود یک دهه پیش ساخته شده همچنان به صورت راز باقی خواهد ماند، جامعه بیت کوین به‌ هر حال مجبور خواهد بود تا با معمای ساتوشی ناکاموتو کنار بیاید.

مخترع بیت کوین | از شایعه تا واقعیت

مخترع بیت کوین

بیت کوین در حال حاضر به یکی از پربحث‌ترین موضوعات رسانه‌ای و اقتصادی در سطح دنیا تبدیل شده است. مباحث گسترده‌ای چه در متن و چه در حواشی بیت کوین در حال حاضر مطرح است. بسیاری مباحث در حال حاضر با طرح و بحث‌های مختلف تبیین شده‌اند اما برخی از موضوعات نیز هنوز به طور شفاف روشن نشده است؛ در واقع مانند راز سر به مهر باقی مانده‌اند. یکی از اسرار مبهم درباره بیت کوین ، کشف هویت واقعی مخترع بیت کوین است. هیچ‌کس نمی‌داند که مخترع بیت کوین کیست؛ البته کاندیداهای زیادی در این زمینه مطرح شده‌اند.

تنها چیزی که با قاطعیت درباره نام مخترع بیت کوین می‌توان اشاره کرد، این است که نام این فرد ساتوشی ناکاموتو (Satoshi Nakamoto) است. آخرین اطلاعات از این شخص به اوایل سال 2011 یعنی دو سال پس از ایجاد بیت کوین برمی‌گردد. ناکاموتو برای اکوسیستم بیت‌کوین، از این جهت مهم است که خالق و بنیان‌گذار آن است. از نظر بسیاری از طرفداران رمزارزها هویت این شخص و آینده بیت‌کوین ارتباط تنگاتنگی با هم دارد. در ادامه با ما همراه باشید تا ضمن بررسی بیشتر هویت ساتوشی ناکاموتو، درباره کاندیداهای احتمالی این عنوان بیشتر بحث کنیم.

فهرست عناوین مقاله

ساتوشی ناکاموتو، مخترع بیت کوین کیست؟

اولین بیت کوین در سال 2009 به صورت رسمی توسط شخصی به نام ساتوشی ناکاموتو که هویت واقعی آن مشخص نبود، معرفی شد. مخترع بیت کوین به هیچ عنوان هویت واقعی خود را فاش نکرد. آخرین جمله‌ای که از او شنیده شده است، این عبارت است:

من به دنبال کارهای دیگر رفته‌ام

منظور از این جمله این است که ناکاموتو به عنوان مخترع بیت کوین به سراغ برنامه‌های جدیدی رفته است و دیگر کاری با این رمزارز ندارد. اما آیا در واقعیت نیز همین مسئله رخ داده است؟

برآوردها نشان می‌دهد که در دو کیف پول بیت‌کوین مرتبط با ناکاموتو حدود 980000 بیت‌کوین موجود است. این عدد در ماه می سال 2021 چیزی حدود 5.4 میلیارد دلار ارزش دارد. این مسئله به وضوح اهمیت این شخص را در زمینه آینده بیت‌کوین معین می‌کند. باید توجه نمود که فقط 21 میلیون بیت‌کوین در دنیا قابل استخراج است؛ لذا دارایی ساتوشی ناکاموتو کاملاً بر این بازار اثرگذار است.

علی‌رغم تلاش‌های بسیاری که برای فاش شدن هویت این شخص انجام شده است، تاکنون این مسئله دست نیافتنی بوده است. تاکنون چندین نفر به عنوان ناکاموتو واقعی معرفی شده‌اند؛ اما هیچ‌کدام از این موارد اثبات نشده است.

آیا مشخص نبودن نام مخترع بیت کوین جای نگرانی دارد؟

با مطالعه مقاله تا اینجا یک سؤال بزرگ به وجود می‌آید؛ مخفی بودن هویت واقعی خالق بیت کوین برای سرمایه‌گذاران در این ارز دیجیتال خطرناک نیست؟ این احتمال وجود دارد که یک روز همه دارایی سرمایه‌گذاران در بیت کوین به تاراج برود؟

ناشناس ماندن ساتوشی ناکاماتو خطرناک نیست ؟

در پاسخ به این سؤال باید بگوییم که خیر؛ بیت کوین دارای پروتکل متن‌باز است. نرم‌افزار و پروتکل بیت کوین به صورت کاملاً متن‌باز منتشر شده است. این قابلیت وجود دارد که هرکسی در هرجایی از دنیا بتواند کد پروتکل بیت کوین را تغییر دهد و اصطلاحاً آن را بهینه‌سازی کند. در نتیجه به هیچ عنوان مشخص نبودن نام مخترع بیت کوین، جای نگرانی ندارد. ساتوشی ناکاموتو واقعی نیز مانند سایر توسعه‌دهندگان تنها یک نقش در ایجاد تغییرات در پروتکل بیت کوین دارد.

دلایل مخفی ماندن نام مخترع بیت کوین چیست؟

اینکه کسی نمی‌داند مخترع بیت کوین کیست، شاید چند دلیل و فرضیه اصلی داشته باشد که عبارت‌اند از:

  • شاید پشت پرده بیت کوین یک دولت یا مجموعه سیاسی باشد که مایل نیست هویت واقعی‌اش فاش شود تا بتواند برنامه‌های خود را پیش ببرد.
  • ارزهای دیجیتال به عنوان رقیب بسیار جدی برای سیستم‌های مالی سنتی در دنیا به شمار می‌روند. این مسئله قطعاً برای بانک‌ها و بسیاری مجموعه‌هایی که حیاتشان در گروه ارزهای فیات است، اصلاً قابل پذیرش نیست؛ بنابراین این احتمال وجود دارد که مخترع بیت کوین از ترس جان خود، هویتش را فاش نکند.
  • این احتمال وجود دارد که از سال 2011 تاکنون ساتوشی ناکاموتو واقعی فوت کرده باشد و دیگر هویت آن هیچ‌گاه فاش نشود.

به هر ترتیب سه فرضیه فوق صرفاً در حد فرضیه باقی مانده‌اند و کسی هنوز از هویت واقعی خالق بیت کوین اطلاعی ندارد.

چه کسانی تاکنون به عنوان مخترع بیت کوین معرفی شده‌اند؟

علی‌رغم اینکه اشاره کردیم هنوز مشخص نیست مخترع بیت کوین کیست، اما از همان ابتدای عرضه بیت کوین تاکنون رسانه‌ها احتمالات مختلفی را بررسی کرده‌اند. همچنین چند نفر نیز تاکنون خودشان ادعا کرده‌اند که ساتوشی ناکاموتو واقعی هستند؛ اما به هیچ عنوان نتوانسته‌اند ادعای خود را ثابت کنند. در ادامه به معرفی این افراد می‌پردازیم.

دوریان ناکاموتو؛ در ردیف اولین کاندیداهای مخترع واقعی بیت کوین

شاید در بین کاندیداهای مختلف مطرح شده، دوریان ناکاموتو نزدیک‌ترین شخص به ناکاموتو واقعی باشد. خبرگزاری نیوزویک در مارس سال 2014، دوریان را به عنوان خالق بیت‌کوین معرفی کرد. نیوزویک پنج مقاله در خالق بیت کوین چه کسی است؟ این زمینه منتشر کرد. این نخستین بار بود که یک خبرگزاری مهم در خصوص این مسئله ورود جدی کرده است؛ بنابراین در میان فعالان بازار رمزارزها این مسئله بسیار مورد توجه قرار گرفت.

دوریان ناکاماتو

در مقاله‌های نیوزویک، به چندین شباهت میان دوریان و ساتوشی اشاره شده است. نخستین مسئله این است که هر دو این اشخاص هویت ژاپنی دارند. دوریان فارغ‌ التحصیل رشته فیزیک از دانشگاه کالیفرنیا است.

در مقاله نیوزویک این ادعا مطرح شده است که او دیگر درگیر بیت‌کوین نیست و اداره امور را به کسان دیگری سپرده است. البته آقای دوریان ناکاموتو این موضوع را بعداً کامل تکذیب کرده است و گفته که هیچ ارتباطی با ساتوشی ناکاموتو واقعی ندارد. دوریان هرگونه شایعه مبنی بر مخترع بیت کوین بودن را رد کرده است.

پر سر و صداترین اتفاق مربوط به انتشار عکسی از خانه دوریان در نیوزویک بود که به دلیل نقض حریم خصوصی در بین کاربران رمزارزها بسیار واکنش منفی در پی داشت. بسیاری از فعالان این بازار نیز هر گونه ارتباطی بین دوریان و ناکاموتو را رد کردند.

البته اگر چه این مقاله‌ها برای کشف هویت واقعی ساتوشی ناکاموتو چندان فایده‌ای نداشت ولی برخی از این مسئله سوء استفاده کردند. در یک کمپین آنلاین بیش از 100 بیت‌کوین از طرف دوریان ناکاموتو برای او جمع‌ آوری شد. دوریان در یک ویدیو در یوتیوب به همراه آندریاس آنتونوپولوس حاضر شد و از جامعه بیت‌کوین به دلیل حمایت‌هایشان تشکر و قدردانی نمود.

کریگ رایت، نخستین مدعی مخترع بیت کوین

معمولاً بسیاری از افرادی که به عنوان ناکاموتو معرفی شده‌اند، توسط دیگران به این عنوان لقب گرفته‌اند. اما در خصوص کریگ رایت این مسئله کاملاً دگرگون است. او یک نابغه استرالیایی است که خود ادعا کرده است که ساتوشی ناکاموتو واقعی است.

کریگ رایت

در دسامبر سال 2015 مجله وایرد، در یک مطلب ادعا کرد که قوی‌ترین خالق بیت کوین چه کسی است؟ شواهد در خصوص ناکاموتو واقعی را پیدا کرده است. در این مقاله از کریگ رایت که در کنفرانس سرمایه‌گذاران بیت‌کوین در اسکایپ در حال سخنرانی بود، سخن به میان آمد. این کنفرانس در سال 2015 در لاس‌وگاس برگزار شد.

وقتی در خصوص مدارک به دست آمده در خصوص او، از کریگ سؤال شد، او گفت که این مدارک تنهای بخشی از همه چیز است. مدرک تحصیلی کریگ رایت، کارشناسی ارشد آمار است. او همچنین دو مدرک دکتری تاکنون اخذ کرده است. او همچنین تأکید کرد که مدت‌هاست با این مسائل دست و پنجه نرم می‌کند.

شواهد مجله وایرد، شامل ارجاع به کاغذ رمزارز منتشر شده در وبلاگ شخصی رایت بود که ماه‌ها قبل از شروع انتشار کاغذ سفید بیت‌کوین منتشر شد. علاوه بر این نامه‌های الکترونیکی و مکاتبه‌ای او با وکیلش در این زمینه نیز منتشر شد. رونوشتی نیز از جلسات او و وکیلش با مسئولان امور مالیاتی منتشر شد که در بخشی از آن آمده بود: من تمام تلاش خود را کردم که این واقعیت را که من خالق بیت‌کوین هستم، از سال 2009 مخفی نگه خالق بیت کوین چه کسی است؟ دارم. در ظاهر نام مخترع بیت کوین کشف شده بود؛ اما ناگهان ورق برگشت.

خیلی زود به مستنداتی که پیش از آن ارائه شده بود، خدشه وارد شد. مجله وایرد این موضوع را پیگیری کرد. در نهایت به چندین تناقض در این پرونده برخورد. به عنوان مثال در تاریخ انتشار مطالب در وبلاگ رایت، ظاهراً دست‌کاری صورت گرفته بود. همچنین مشخص شد که ادعاهای او در خصوص ساتوشی ناکاموتو بودن در اداره مالیات کذب است. اما کریگ رایت همچنان ادعا می‌کند که مخترع بیت کوین است. او با افزایش فعالیت‌ها و اثرگذاری خود در بازار بیت‌کوین، به دنبال اثبات این مسئله است. البته به نظر نمی‌رسد به نتیجه‌ای برسد.

نیک سابو، یک حقوق‌دان متخصص کامپیوتر

نیک سابو یک مهندس خالق بیت کوین چه کسی است؟ کامپیوتر و کارشناس مسائل حقوقی است. وی به عنوان پیش‌گام در مفهوم قراردادهای هوشمند در مقاله‌ای در سال 1996 شناخته شده است.

آیا نیک سابو مخترع بیت کوین است

یک نویسنده به نام دومنیک فریزبی در کتاب خود با عنوان «بیت‌کوین: آینده پول است؟» این ادعا را مطرح کرد که نیک سابو همان ساتوشی ناکاموتو واقعی مخترع بیت‌کوین است. او از پی مشورت با یک متخصص امور نوشتاری به این نتیجه رسید که سبک نوشتاری سابو، مشابه ساتوشی است. البته این استدلال چندان محکمه‌پسند نیست و نمی‌توان به صرف این دلیل، مسئله به این مهمی را اثبات نمود.

ایلان ماسک، جدید‌ترین کاندید مخترع بیت کوین بودن

در طول سال‌های اخیر، همه فعالان بازار ارزهای دیجیتال به قدرت و نفوذ ایلان ماسک در این بازار پی برده‌اند. این مسئله در کنار مخفی بودن نام مخترع بیت کوین همواره شک و تردید‌ها را در میان فعالان این بازار تقویت می‌کرد. بالاخره در اوایل سال 2021 بنیان‌گذار ارز دیجیتال ترون، در یک توییتی ادعا کرد که ایلان ماسک همان ساتوشی ناکاموتو واقعی، مخترع بیت کوین است.

آیا ایلان ماسک مخترع بیت کوین است

از همان روز تاکنون ایلان ماسک هیچ واکنشی نسبت به این ادعا نداشته است. همچنین با رفتارها و عملکرد خود بر این حدس و گمان دامن زده است. حمایت‌هایی که او و تیم همراهش از بیت کوین داشتند، بالاخره در چند ماه گذشته قیمت ارز را برای اولین بار در تاریخ به بالای 40000 دلار رساند.

البته در گذشته نیز این ادعا مطرح شده بود. یکبار در سال 2018 ایلان ماسک خالق بیت کوین چه کسی است؟ در یک توییت این مسئله را به صورت کامل رد کرد و گفت که تنها سهم کوچکی از بازار بیت کوین را در اختیار دارد؛ اما از آن روز تا حالا جریان اتفاقات شرایط را پیچیده‌تر کرده است. به هر ترتیب ایلان ماسک همچنان به عنوان یکی از کاندیداهای بالقوه برای خلق بیت کوین به شمار می‌رود.

کلام پایانی

در کنار افرادی که در این مقاله به آنها اشاره کردیم، هستند کسانی دیگر که در این سال‌ها به عنوان ساتوشی ناکاموتو واقعی معرفی شده‌اند؛ اما چهار موردی که به آن اشاره کردیم، مهم‌ترین گزینه‌ها در طول سال‌های اخیر بوده‌اند. به هر ترتیب هنوز مشخص نشده است که مخترع بیت کوین کیست و چه هویتی دارد. تلاش‌ها برای کشف نام مخترع بیت کوین صرفاً در حد حدس و گمان باقی مانده است.

ساتوشی ناکاموتو یا خالق بیت کوین کیست؟

اگر به‌دنبال داستانی مدرن پر از رمزوراز و توطئه هستید شایعه‌ها و واقعیت‌ها درباره بنیان‌گذار ناشناخته و مرموز بیت کوین بهترین موضوع است. ساتوشی ناکاموتو (Satoshi Nakamoto) نامی مستعار است که برای فرد یا افراد ناشناخته‌ تولیدکننده بیت کوین انتخاب شده‌ است. او اوراق سفید (White Paper) بیت کوین و اولین پایگاه داده بلاک چین را طراحی کرد و همچنین پیش‌گام در حل مشکل دو بار خرج‌کردن (Double Spending) پول دیجیتال ازطریق شبکه همتا‌به‌همتا بود.

ناکاموتو تا آذر 1389 (دسامبر 2010) در توسعه بیت کوین فعال بود. او به بیت کوین نه ابزاری برای سرمایه‌گذاری و نوسان‌گیری یا حفظ ارزش سرمایه بلکه به چشم پول الکترونیکی که شخص ثالث را دور می‌زند نگاه می‌کرد. افراد زیادی ادعای ناکاموتو بودن و افراد زیادی را نیز دیگران ناکاموتو معرفی کردند. با‌این‌‌حال تا امروز هویت ساتوشی در پرده‌ای از ابهام باقی‌مانده است.

ناکاموتو ادعا کرده که نوشتن کد برای بیت کوین را از سال 1386 آغاز کرده است. 28 مرداد 1387 (18 آگوست 2008) او یا یکی از همکارانش دامنه bitcoin.org را ثبت و وب‌سایتی را در آن آدرس ایجاد کردند. 10 آبان (31 اکتبر) ناکاموتو اوراق سفیدی درباره فهرست پستی رمزارزها در metzdowd.com منتشر و در آن ارزی دیجیتال را با عنوان بیت کوین: سیستم نقدی الکترونیکی همتابه‌همتا معرفی کرد.

پیام جاساز شده ساتوشی ناکاموتو در بلاک جنسیس بیت کوین.

20 دی‌ 1387 (9 ژانویه 2009) ناکاموتو نسخه 0.1 نرم‌افزار بیت کوین را در SourceForge (سرویسی تحت‌وب برای توسعه‌دهندگان نرم‌افزار) منتشر و با استخراج جنسیس بلاک یا بلاک پیدایش (اولین بلاکی که در هر بلاک چین ثبت می‌شود) با ارزشی برابر 50 بیت کوین شبکه را راه‌اندازی کرد. در این بلوک چنین پیامی در اولین تراکنش جا‌ساز شده بود: در آستانه دومین نجات برای بانک‌ها!

از زمان ایجاد بیت کوین در سال 1387 (2009) این ارز دیجیتال فرازونشیب‌های بسیاری پشت‌سر گذاشته و سال 1399 رشد 400 درصدی تجربه کرده است

این متن به تیتری خبری در روزنامه تایمز اشاره می‌کرد که 14 دی 1387 (3 ژانویه 2009) منتشر شده بود و درواقع طعنه‌ای به بی‌ثباتی بانکداری خالق بیت کوین چه کسی است؟ بود. هویت خالق بیت کوین بار‌دیگر با انتشار پرونده‌ای در کوین‌ بیس در کانون توجه مردم قرار گرفت. در این پرونده گفته شده بود که اگر روزی هویت واقعی ناکاموتو مشخص شود ممکن است تاثیری منفی بر ارزش بیت کوین داشته بگذارد.

بیت کوین ازنظر ارزش بازار برترین رمزارز در جهان محسوب می‌شود اما هنوز رمزورازهای زیادی در تولید آن وجود دارد. چه کسی بیت کوین را ایجاد کرده است؟ آیا بیش از یک نفر ایجادش کرده‌اند؟ ساتوشی ناکاموتو کیست؟

بیت کوین ازطریق نرم‌افزاری مستقل اجرا می‌شود و افرادی موسوم به ماینر آن را استخراج می‌‌کنند و حداکثر تعداد بیت کوین‌های موجود 21 میلیون است. تا سال 2021 حدود 18/5 میلیون بیت کوین استخراج شده و جایگاه خود را به‌عنوان ذخیره ارزش تثبیت کرده است.

سال 1389 (2010) تعداد معدودی از تجار به‌‌جای ارزهای چاپی (اسکناس) شروع به پذیرش بیت کوین کردند. یکی از اولین کالاهای ملموس خریده‌شده با ارز دیجیتال دو عدد پیتزا (داستان پرداخت بیت کوین برای دو پیتزا) بود که البته راضی‌کردن صاحب پیتزافروشی چند روز طول کشید. لازلو بالاخره در 1 خرداد 1389 (22 می 2010) موفق شد دو عدد پیتزا در ازای 10 هزار بیت کوینی سفارش دهد که امروز بیش از 370 میلیون دلار ارزش دارد. اهمیت این معامله بدین‌دلیل است که در آن زمان پرداخت بیت کوین در ازای کالا اصلا مرسوم نبود و این خرید درواقع نقطه عطفی برای استفاده بیت کوین محسوب می‌شود.

لازلو که اولین‌بار پیتزا را با بیت کوین خریداری کرد!

از آن به‌بعد شرکت‌های دیگری نیز شروع به‌سرمایه‌گذاری در ارز کرده‌اند. فوریه 2021 تسلا بیش از یک‌میلیارد دلار بیت کوین خرید و به مشتریان خود اجازه داد خودروهای الکتریکی این شرکت را با بیت کوین بخرند اما پس از چند ماه به بهانه مصرف انرژی زیاد بیت کوین این امکان خرید را متوقف کرد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.